Mùa sen về, người dân Huế dùng sen để ướp trà, là nguyên liệu chính chế biến các món ăn. Trong đó, cơm sen là một món ăn hội tụ nét tinh hoa trong ẩm thực xứ Huế nói chung và ẩm thực từ sen nói riêng.
Đến với Huế mùa sen nở, du khách sẽ có dịp được thưởng thức món cơm sen thơm ngon hấp dẫn, không chỉ có hương thơm ngát mà cách chế biến, bày biện cũng rất cầu kỳ, tỉ mỉ.
Cơm lá sen xứ Huế
Mùa nào thức nấy, nên ở Huế có rất nhiều món cơm nổi tiếng như cơm Hến, cơm cung đình, cơm chay, cơm muối, cơm âm phủ… và cũng không quên nhắc đến món cơm lá sen thanh tao, tinh tế được xếp vào hàng ngự thiện dưới thời các vua triều Nguyễn.
Có thể nói món cơm lá sen hội tụ đủ hai yếu tố: mỹ, vị. Du khách yêu thích cơm lá sen bởi nó vừa thanh tao, bình dị lại cầu kỳ, tinh tế, vừa mang nét đặc trưng dân gian gần gũi nhưng không thiếu yếu tố cung đình sang trọng.
![]()
Đặc sản cơm lá sen Huế
Để thực hiện món cơm sen ngon, đẹp mắt thì việc đầu tiên đó là lựa chọn nguồn nguyên liệu. Do cơm sen có hai loại để cho nhiều người có thể lựa chọn là cơm sen chay và cơm sen mặn nên nguyên liệu thực hiện cũng khác nhau nhưng nhất thiết phải có hạt sen và loại gạo mới, thơm khi nấu chín phải mềm và dẻo.
Hạt sen phải được chọn lọc kỹ trước khi nấu
Về hạt sen thì có hai loại là sen tươi và sen khô. Một bí quyết để cho món cơm sen ngon hơn, đậm đà hơn thì khi chọn hạt sen ta nên chọn sen tươi bởi sen tươi có nhiều chất bổ, hương vị sen còn nồng nàn và nấu nhanh hơn.
Ngoài gạo và hạt sen thì nguyên liệu cần cho món cơm sen còn có đậu hũ chiên, chả lụa chay, tôm chay, nấm đông cô, cà rốt, đậu ve, lá sen, muối, tiêu, đường, dầu ăn đối với cơm sen chay. Cơm sen mặn cũng giống như cơm sen chay nhưng có thêm chả lụa, chả quế, trứng chiên, lạp xưởng, thịt tôm, thịt gà, xá xíu...
Các nguyên liệu nấu cơm lá sen
Hạt sen phải bỏ tim để khỏi đắng, sau đó rửa sạch, có thể luộc hoặc hấp cách thủy đều được. Sau khi hạt sen chín, vớt ra cho ráo nước, sau đó trộn hạt sen với ít gia vị như bột ngọt, muối, tiêu. Để tiết kiệm thời gian và tăng thêm hương vị cho món cơm, có thể dùng nước luộc hạt sen hoặc lá sen khi nãy để nấu cơm. Sau khi cơm được nấu chín thì xới cho thật tơi, để nguội.
Cơm lá sen chín, để nguội
Tiếp theo là các nguyên liệu như cà rốt, hành lá, hành tím cắt hình hạt lựu để riêng. Cơm sau khi để nguội thì bắt chảo lên bếp, phi hành tỏi cho thật thơm và vàng thì cho cơm, hạt sen và các nguyên liệu khác vào chiên, đảo đều tay cho cơm chín và không bị nát, nêm nếm gia vị cho vừa ăn là được.
Món cơm lá sen này tuy đơn giản, dễ thực hiện nhưng không phải người nào cũng có thể nấu ngon được. Điểm quyết định cơm có ngon hay không là việc canh lửa, thời gian chiên cơm và việc gia giảm gia vị, đồng thời phải biết cách cho nguyên liệu nào vào trước, nguyên liệu nào vào sau để cho các nguyên liệu cùng chín một lượt, đều nhau, cơm sen cũng có người không chiên cơm chung với các nguyên liệu mà chỉ xào các nguyên liệu rồi cho lên mặt cơm rồi hấp mà thôi.
Cơm sen được chiên chung với các nguyên liệu
Chọn lá sen phải còn nguyên, không bị rách, rửa sạch, lau khô, chừa cuống lại. Đặt lá sen vào trong tô, tạo thành miệng giếng và cho hỗn hợp cơm đã trộn vào, ép chặt và gọn rồi gói lá sen lại. Một lưu ý khi gói là phải nhẹ tay, tránh để lá sen bị rách, có thể dùng một chiếc dao nhọn, rạch theo sống của ngọn lá, túm đầu các sứa lá với nhau, sau đó dùng kim găm kết lại, cuối cùng cho vào hấp cách thủy để tạo hương cho cơm.
Thời gian hấp cơm tốt nhất là từ 10 phút cho đến 15 phút
Để giúp món ăn thêm phần hấp dẫn, có thể bày cơm lên dá sen kèm nước chấm hoặc lấy một vài cánh hoa sen đặt lên trên vành đĩa như một bông sen đang nở, sau đó đặt gói cơm lên trên giống như nhụy hoa, hoặc dùng cả bông sen tạo cảnh trang trí, sau đó mở lá ra hay dùng dao khoét một lỗ vừa đủ to trên mặt gói cơm sen rồi dùng muỗng múc từng chút ra chén nhỏ để ăn.
Cơm sen có thể ăn với nước tương và ớt trái
Cơm sen xứ xứ Huế không chỉ hiện diện trong bữa cơm của những gia đình Việt mà món ăn này đã trở thành nét văn hóa ẩm thực độc đáo, mang hết cái tinh túy, mỹ vị hòa quyện vào nhau tạo nên tạo nên một hương vị rất riêng của cơm lá sen mà không một món cơm nào có được.
Bài: Tổng hợp
Ảnh: Sưu tầm
