Các căn nhà rợp bóng mát với cổng và bờ rào kết từ hàng cây duối cả trăm tuổi khiến xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ (Hà Tĩnh) nên thơ như một bức tranh..

Cách trung tâm thị trấn Đức Thọ khoảng 2 km là xã Tùng Ảnh trải dọc theo con sông La. Đây là vùng đất trù phú, được thiên nhiên ưu đãi. Trước kia, mỗi gia đình trong xã thường trồng cây duối để tạo thành cổng nhà, bờ rào. Qua thời gian, cảnh vật đã mai một do nhiều người không có thời gian bảo tồn và chăm sóc, hiện chỉ có khoảng vài chục hộ dân trong xã có loại bờ rào này.

Thôn Châu Nội là nơi có cảnh đẹp nhất trong xã, toàn bộ thôn có nhiều gia đình vẫn đang lưu giữ những chiếc cổng nhà, bờ rào được tạo từ cây duối có tuổi đời từ hàng chục đến 100 năm tuổi.

Những chiếc cổng nhà được tạo chủ yếu theo hình thang, chiều cao 4,5 m, rộng 2,5 m. Hai cây duối cổ thụ được trồng ở hai bên để làm cổng, cứ cách khoảng 1,5 m thì trồng xe kẽ để tạo thành bờ rào thẳng tắp, chạy dài hết diện tích vườn.

Theo người dân, duối (hay còn gọi là cây giới) là một loại cây rậm tán,  gốc bền, cành đâm chéo nhau. Trước kia cha ông thường trồng xen kẽ giữa vườn nhà này với nhà khác để làm ranh giới.

Ông Tam (69 tuổi, trú thôn Châu Nội) cho hay, hai cây duối cổ thụ trước cổng nhà ông có tuổi đời trên 100 năm. "Trước kia nhà tôi có bờ rào nữa, nhưng sau đó thống nhất phá dỡ để làm hàng rào xây. Có duy nhất chiếc cổng là tôi nhất quyết để lại để tạo một nét độc đáo riêng cho sân vườn", ông Tam nói.

Để tạo nên những chiếc cổng và bờ rào duối xanh mướt phải mất thời gian hàng chục năm. Người dân phải trồng, nuôi cây, sau đó là quá trình tạo hình, chăm bón rất cầu kỳ.

Để cây cối không bị mọc um tùm, sum suê, hàng tháng các gia đình phải bỏ công khoảng 2 lần để cắt tỉa, giữ cảnh quan vốn có.

Người dân cho hay, ngày trước có nhiều dân chơi cây cảnh ở miền Bắc tới đặt mua một số hàng rào tại thôn Châu Nội với khoản tiền lớn, tuy nhiên họ không bán, mục đích muốn lưu giữ cảnh quan cho con cháu đời sau. Mỗi chiều muộn hay trưa hè oi ả, mọi người thường tập trung dưới những chiếc cổng rợp bóng mát để nghỉ ngơi, trò chuyện.

Những chiếc cổng nhà, bờ rào 'có một không hai này' tạo nên một nét đẹp thơ mộng, mộc mạc trên quê hương cố Tổng bí thư Trần Phú. 

Ông Nguyễn Năng Quế, Chủ tịch mặt trận xã Tùng Ảnh cho biết hiện xã đang có chính sách khuyến khích phát triển hàng rào xanh, nếu hộ dân nào trồng duối thì sẽ hộ trợ 30% kinh phí mua cây giống. "Mục đích là tạo cảnh quan, tạo ý thức cho mỗi người dân bảo vệ môi trường trong lành, xanh sạch đẹp", ông nói.

Đức Hùng