Vì sao người miền Nam ăn thịt kho và canh khổ qua ngày Tết?

Thứ Ba, Ngày 24 Tháng 1, 2023, 17:18Đăng bởi: Admin


Mỗi buổi sáng và chiều các ngày từ mùng 1 đến mùng 3 Tết (một số nơi tới mùng 4 Tết), người Nam Bộ thường làm cơm cúng tổ tiên. Mâm cơm có thể thêm bớt bất kỳ món gì, nhưng nhất định phải có thịt heo kho hột vịt (trứng vịt) và canh khổ qua (mướp đắng).

Theo nhà nghiên cứu văn hoá Nguyễn Thanh Lợi, không ai biết chính xác thời điểm thịt kho hột vịt và canh khổ qua xuất hiện trong ngày Tết của người miền Nam. Nhưng cả hai món này có ý nghĩa quan trọng trong bữa ăn ngày Tết xưa. Không chỉ mang đặc trưng văn hoá vùng miền, hai món ăn còn mang những yếu tố xã hội, phong tục, tâm linh gắn liền với đời sống người dân.

Những món ăn trong mâm cỗ Tết của người miền Nam.

Những món ăn trong mâm cỗ Tết của người miền Nam. Ảnh: Khổ Qua Đèo

"Bây giờ thịt thà ê hề, chứ 50-70 năm trước ở Nam Bộ không phải gia đình nào cũng có điều kiện bày thịt heo kho hột vịt, canh khổ qua trên mâm cơm cúng ngày Tết. Những gia đình nghèo xem đây là món ăn 'sang trọng và xa xỉ'. Họ phải dành dụm cả năm để đến Tết mới dám mặc quần áo mới và ăn những món chế biến từ thịt heo với mong muốn sung túc", ông Lợi nói.

Nhà nghiên cứu cho biết thêm, trong nồi thịt heo kho hột vịt, miếng thịt vuông, quả trứng tròn là biểu tượng của âm dương cân bằng. "Hình ảnh quả trứng tròn là biểu tượng của sự sinh sôi nảy nở, ước mong năm mới an khang, con đàn cháu đống, sung túc. Còn tên gọi trái khổ qua giải thích ước muốn mọi sự buồn khổ xui xẻo của năm cũ sẽ qua, đón nhận những điều tốt lành, thuận buồm xuôi gió trong năm mới", ông Lợi cho hay.

Thịt heo kho là món ăn nhiều năng lượng, béo, nếu ăn với lượng nhiều và thường xuyên trong ngày Tết sẽ không tốt cho sức khỏe, đặc biệt là người thừa cân, rối loạn chuyển hóa mỡ máu, tim mạch, huyết áp. Trong khi đó, khổ qua có tính hàn, vị đắng, hàm lượng calo và carb thấp, nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất, có tác dụng làm mát gan, nhuận tràng, hỗ trợ tiêu hóa. Vào những ngày Tết, thời tiết miền Nam thường oi nắng, ăn nhiều thịt, cá, giàu đạm dễ bị nóng. Một bát canh khổ qua thanh mát có vị đắng nhẹ, hậu ngọt, tạo nên sự đối lập cân bằng khẩu vị, giúp giải ngán.

Thịt heo kho hột vịt.

Thịt heo kho hột vịt. Ảnh: Lê Hữu Tường

Không chỉ riêng ngày Tết mà thịt heo kho hột vịt, canh khổ qua còn xuất hiện trong đời sống của người dân Nam Bộ như cúng đình, đám giỗ. Ngoài việc quan niệm "vuông tròn cho cân bằng, khổ nhọc rồi cũng qua" theo phong tục của ông bà xưa thì hai món ăn còn bổ trợ vị giác cho nhau trong mâm cơm.

Ông Nguyễn Thanh Lợi cho biết thêm: "Cách người miền Nam ăn Tết mỗi thời một khác. Nhưng cuộc sống là tổng hợp của những sự lựa chọn, những hợp lý sẽ được duy trì qua nhiều thời kỳ khác nhau, cho nên hột kho hột vịt, canh khổ qua vẫn là hai món ăn không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết của người miền Nam bao đời nay".

Sau khi cúng, con cháu sẽ là người thưởng thức bữa ăn. Người dân tâm niệm phần cơm sau khi cúng ông bà tổ tiên là phần lộc mà con cháu được hưởng. Để tránh phạm thượng, khi cúng thì múc thịt từ trong nồi lớn ra tô, khi ăn thì múc ra một nồi riêng nhỏ, nồi lớn để cúng tiếp những ngày khác, nên không được đổ thức ăn thừa vào hâm lại. Ngoài ý nghĩa tôn trọng thần linh, tôn trọng ông bà, làm vậy cũng có tính bảo vệ món ăn không bị biến mùi, biến vị.

Canh khổ qua nhồi thịt.

Canh khổ qua nhồi thịt. Ảnh: Lê Hữu Tường

Dù được giải thích thế nào thì món thịt heo kho hột vịt, canh khổ qua cũng trở thành món ăn quen thuộc với nhiều người, nhiều tầng lớp dù giàu hay nghèo ở miền Nam. Trước là đồ cúng ông bà tổ tiên, sau là để con cháu có cái ăn trong ngày Tết, cảm nhận được không khí sum vầy, dấu hiệu của một năm mới thuận buồm xuôi gió.

nguồn theo vnexpress.net / Henry Dương

 



Tin ẩm thực Tết

Bí quyết để phòng tránh đầy bụng trong ngày Tết

Bí quyết để phòng tránh đầy bụng trong ngày Tết

Chế độ sinh hoạt thất thường, ăn uống không điều độ trong kỳ nghỉ Tết thường khiến bạn đầy hơi, khó tiêu. Việc lựa chọn thực phẩm hợp lý sẽ giúp bạn hạn chế tình trạng này.
Bít tết rất ngon, nhưng ai tuyệt đối không nên ăn món này?

Bít tết rất ngon, nhưng ai tuyệt đối không nên ăn món này?

Một số trường hợp nên hạn chế ăn bít tết. Tuy nhiên, một số người cần tránh hoàn toàn món ăn này, theo Eat This, Not That.

Món ngon Tết

Tết Trung thu về Sóc Trăng thưởng thức bánh Pía

Tết Trung thu về Sóc Trăng thưởng thức bánh Pía

Sóc Trăng là vùng đất du lịch không chỉ nổi tiếng với các địa danh như chùa Dơi, chùa Chén Kiểu, chùa Đất Sét,… mà còn là vùng đất có nhiều món ẩm thực trứ danh, trong đó có bánh Pía.

bạn có thể quan tâm đến

bài viết mới nhất

Cung đường đẹp tựa phim Hàn tại Bình Dương

Cung đường đẹp tựa phim Hàn tại Bình Dương

Không cần phải lặn lội tới Nhật Bản hay Hàn Quốc xa xôi, ngay ở Việt Nam thôi cũng có những cánh rừng cao su đang vào mùa thay lá tuyệt đẹp rồi. Khung cảnh hiện lên thơ mộng như những thước phim ngôn tình Hàn Quốc ấy chính là cung đường rẽ lối rừng cao su ở huyện Dầu Tiếng, tỉnh "độc lạ" Bình Dương...
Làng nghề đan Đó 200 tuổi ở Hưng Yên

Làng nghề đan Đó 200 tuổi ở Hưng Yên

Cách Hà Nội chỉ 60km cùng với một bức tranh thôn quê bình dị, một làng nghề đan Đó, đan rọ lâu đời chính là nơi mà du khách có thể tìm về để trải nghiệm những nét độc đáo, truyền thống nơi đây. Đó chính là làng nghề Thủ Sỹ ở huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên, một ngôi làng bình yên, mộc mạc.
Suối Tía - cõi thiên thai giữa lòng Đà Lạt

Suối Tía - cõi thiên thai giữa lòng Đà Lạt

Nhắc đến Đà Lạt, du khách không chỉ nhớ đến những loài hoa vô cùng quyến rũ, những thảo nguyên thơ mộng mà còn mê đắm với làn sương sớm lãng đãng "ngủ quên" bên mặt hồ. Trong đó, Suối Tía được ví như "cõi thiên thai" giữa lòng Đà Lạt, không phải ai cũng biết đến...
Hoàng thành Huế - dấu ấn lịch sử cố đô

Hoàng thành Huế - dấu ấn lịch sử cố đô

Hoàng Thành Huế là vòng thành thứ 2 của Kinh Thành Huế. Xưa kia, đây chính là nơi ở của vua và hoàng gia. Trải qua hơn 200 năm tồn tại, di tích này vẫn luôn là một địa chỉ du lịch nức tiếng gần xa và trở thành biểu tượng lịch sử, văn hóa của mảnh đất Cố đô nói riêng và cả nước nói chung.
Đà Lạt - mùa mai anh đào nở rộ trong xuân

Đà Lạt - mùa mai anh đào nở rộ trong xuân

Hậu Tết này bạn đã có kế hoạch gì chưa? Nếu chưa có, hãy tham khảo ngay bài viết này của diemhendulch.net, biết đâu bạn sẽ “lại” chọn đến với Đà Lạt quen thuộc, nhưng là để khám phá những con đường mai anh đào - loài hoa đẹp Đà Lạt đang khoe sắc rực rỡ. Những tán cây sắc hồng với những bông hoa năm cánh nhỏ bé chắc chắn sẽ khiến bạn rụng tim ngẩn ngơ vì vẻ đẹp của chúng!
Đến Măng Đen - nơi yên bình của đại ngàn Tây Nguyên

Đến Măng Đen - nơi yên bình của đại ngàn Tây Nguyên

Được mệnh mệnh danh là Đà Lạt thu nhỏ tại Kon Tum, khu du lịch Măng Đen mang vẻ đẹp của núi rừng, sông suối mênh mông bạt ngàn. Đến với Măng Đen vào một ngày xuân sớm, bạn sẽ ngẩn ngơ vì nét đẹp hoang sơ trên nền thời tiết có phần se se lạnh nơi đây. Vùng cao nguyên này ngập tràn những dốc đồi trùng điệp, những cụm khói bản hòa lẫn sương mờ, những khuôn hình mỹ mộc đôi khi vô danh ẩn mình rải khắp…