Tìm thấy tấm bia 3.300 năm tuổi từ Đế chế Hittete bí ẩn

Thứ Bảy, Ngày 23 Tháng 3, 2024, 15:0Đăng bởi: Admin


Các nhà nghiên cứu cho rằng ngôn ngữ thiêng liêng được khắc bằng chữ tượng hình trên tấm bia mới tìm thấy cho thấy vị vua Hittite đã đến thăm hoặc sống ở nơi tấm bia được tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Đó là tấm bia bằng đất sét 3.300 năm tuổi ở miền trung Thổ Nhĩ Kỳ mô tả cuộc xâm lược thảm khốc của nước ngoài vào Đế chế Hittite, một quốc gia bí ẩn thuộc Thời đại đồ đồng. Cuộc xâm lược diễn ra trong thời kỳ nội chiến Hittite nhằm hỗ trợ một trong các phe phái tham chiến, theo bản dịch văn bản chữ tượng hình trên tấm bia.

Tấm bia cổ được khắc chữ tượng hình bằng cả hai ngôn ngữ Hittite và Hurrian.
Tấm bia cổ được khắc chữ tượng hình bằng cả hai ngôn ngữ Hittite và Hurrian. (Ảnh: Kimiyoshi Matsumura, Viện Khảo cổ Anatolian Nhật Bản).

 

Tấm bia này có kích thước bằng lòng bàn tay được Kimiyoshi Matsumura, một nhà khảo cổ học tại Viện Khảo cổ Anatolian Nhật Bản tìm thấy vào tháng 5 năm 2023, giữa tàn tích Hittite tại Büklükale, cách thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ khoảng 60 km về phía đông nam.

Các nhà khảo cổ cho rằng, Büklükale là một thành phố lớn của người Hittite. Phát hiện mới cho thấy đây cũng là nơi ở của hoàng gia, có lẽ ngang hàng với nơi ở của hoàng gia ở thủ đô Hattuša của Hittite, cách đó khoảng 112 km về phía đông bắc.

Theo Mark Weeden, phó giáo sư về ngôn ngữ Trung Đông cổ đại tại Đại học College London, nước Anh, sáu dòng văn bản chữ tượng hình đầu tiên trên tấm bia, bằng ngôn ngữ Hittite, nói rằng: "Bốn thành phố, bao gồm cả thủ đô Hattusa, là trong thảm họa", trong khi 64 dòng còn lại là lời cầu nguyện bằng tiếng Hurrian cầu xin chiến thắng.

Người Hittite sử dụng ngôn ngữ Hurrian cho các nghi lễ tôn giáo. Có vẻ như, tấm bia này là bản ghi lại một nghi lễ thiêng liêng được thực hiện bởi vua Hittite.

 

Đế chế thời đồ đồng

Các nhà khảo cổ cho rằng, vương quốc Hittite đầu tiên được hình thành ở miền trung Anatolia - nay là Thổ Nhĩ Kỳ - vào khoảng năm 2100 trước Công nguyên và người Hittite đã trở thành một cường quốc lớn trong khu vực vào năm 1450 trước Công nguyên.

Người Hittite xuất hiện trong Kinh thánh tiếng Do Thái và các bản khắc của người Ai Cập cổ đại ghi lại rằng, Đế quốc Hittite đã chiến đấu với họ vào năm 1274 trước Công nguyên tại Trận chiến Kadesh - một thành phố cổ gần Homs, Syria ngày nay - trong một trong những trận chiến sớm nhất trong lịch sử.

Tiếng Hurrian ban đầu là ngôn ngữ của vương quốc Mitanni trong vùng, vương quốc này cuối cùng trở thành nước chư hầu của người Hittite. Matsumura cho biết, ngôn ngữ này vẫn chưa được hiểu rõ và các chuyên gia đã mất vài tháng để cố gắng tìm hiểu ý nghĩa của dòng chữ.

Hóa ra, chữ viết của người Hurrian là một lời cầu nguyện gửi tới Teshub, tên tiếng Hurrian của thần bão, người đứng đầu cả hai vị thần Hittite và Hurrian. Ông cho biết, nó ca ngợi vị thần và tổ tiên thiêng liêng của ngài, đồng thời nó liên tục đề cập đến việc giao tiếp giữa các vị thần và con người.

Nội chiến

Đế chế Hittite biến mất khỏi lịch sử vào đầu thế kỷ 12 trước Công nguyên. Điều này trùng hợp với sự sụp đổ của thời kỳ đồ đồng muộn, khi nhiều nền văn minh cổ đại quanh Địa Trung Hải rơi vào tình trạng bất ổn.

 

Như nhà sử học Eric Clein đã mô tả trong cuốn “1177 B.C: Năm nền văn minh sụp đổ” (Nhà xuất bản Đại học Princeton, 2014), nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ vẫn chưa được biết, nhưng chúng có thể bao gồm nạn đói do biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, cuộc xâm lược này dường như không liên quan tới cuộc chiến được nhắc đến trong tấm bia kể trên. Matsumura cho biết, tấm bia đá này có niên đại từ thời trị vì của vua Hittite Tudhaliya II, khoảng năm 1380 đến 1370 trước Công nguyên - khoảng 200 năm trước khi thời kỳ đồ đồng muộn sụp đổ




Văn hóa Việt

Đã tìm ra con đường người Chăm xưa đi vào Mỹ Sơn

Đã tìm ra con đường người Chăm xưa đi vào Mỹ Sơn

Ngày 1/3/2024, dự án thăm dò khai quật khảo cổ học khu vực phía Đông tháp K do Ban quản lý Di sản văn hóa Mỹ Sơn phối hợp Viện Khảo cổ học (Bộ VH-TT&DL) chính thức triển khai.
Tại sao lại cần Xuất hành đầu năm trong ngày Tết Việt?

Tại sao lại cần Xuất hành đầu năm trong ngày Tết Việt?

trong văn hóa Tết nguyên đáng ở Việt Nam! Người dân Việt rất quan trọng phong tục xuất hành đầu năm mới bạn có bao giờ tìm hiểu tại sao chưa?
Thị xã duy nhất của Việt Nam được mệnh danh là vùng đất ‘một ấp sinh hai vua’

Thị xã duy nhất của Việt Nam được mệnh danh là vùng đất ‘một ấp sinh hai vua’

Ở nước ta có nhiều thị xã nhưng đây là thị xã duy nhất trực thuộc thành phố.

Văn hóa thế giới

Hàng loạt mộ nữ chiến binh Amazon 4.000 tuổi lộ diện ở Tây Á

Hàng loạt mộ nữ chiến binh Amazon 4.000 tuổi lộ diện ở Tây Á

4.000 năm trước, một bộ tộc nữ chiến binh như bước ra từ thần thoại đã tồn tại trong thực tế, nhưng là ở châu Á.
Khai quật 63 ngôi mộ cổ, hé lộ tục hỏa táng thời kỳ đồ đá mới

Khai quật 63 ngôi mộ cổ, hé lộ tục hỏa táng thời kỳ đồ đá mới

Các nhà khảo cổ ở Pháp đã khai quật một địa điểm thời kỳ đồ đá mới chứa 63 ngôi mộ và hàng trăm công trình kiến trúc cũng như hiện vật sở hữu của con người trong khoảng 4.000 năm.
Tìm hiểu về ngày Xuân phân là gì?

Tìm hiểu về ngày Xuân phân là gì?

Theo khoa học phương Tây, Ngày Xuân phân là ngày mà thời gian ban ngày và thời gian ban đêm dài bằng nhau ở xích đạo, đây là ngày bắt đầu của mùa Xuân ở bắc bán cầu hay ngày bắt đầu mùa Thu ở bán cầu nam.

Di sản văn hóa

Lào liên tiếp phát hiện tượng Phật được cho là có niên đại hàng trăm năm trước

Lào liên tiếp phát hiện tượng Phật được cho là có niên đại hàng trăm năm trước

Trong quá trình rà phá bom mìn còn sót lại sau chiến tranh, một đội rà phá bom mìn tình cờ phát hiện một kho lưu giữ 51 bức tượng nhỏ tại làng Kherng, huyện Phoukoud, tỉnh Xiengkhuang.
Tìm thấy thanh kiếm khổng lồ dài 2,37m ở cố đô Nhật Bản

Tìm thấy thanh kiếm khổng lồ dài 2,37m ở cố đô Nhật Bản

Thanh kiếm được khai quật từ gò mộ Tomiomaruyama Kofun, Nhật Bản khiến giới khảo cổ ấn tượng vì độ dài và thiết kế chưa từng thấy trước đây.
Phát lộ nhiều khối đá cổ khắc ruộng bậc thang ở Mù Cang Chải

Phát lộ nhiều khối đá cổ khắc ruộng bậc thang ở Mù Cang Chải

Bảo tàng tỉnh Yên Bái phối hợp cùng Viện nghiên cứu ứng dụng Văn hóa và Du lịch vừa phát hiện thêm 15 khối đá cổ khắc họa ruộng bậc thang tại xã Chế Cu Nha, huyện Mù Cang Chải.

bạn có thể quan tâm đến

bài viết mới nhất

Lào liên tiếp phát hiện tượng Phật được cho là có niên đại hàng trăm năm trước

Lào liên tiếp phát hiện tượng Phật được cho là có niên đại hàng trăm năm trước

Trong quá trình rà phá bom mìn còn sót lại sau chiến tranh, một đội rà phá bom mìn tình cờ phát hiện một kho lưu giữ 51 bức tượng nhỏ tại làng Kherng, huyện Phoukoud, tỉnh Xiengkhuang.
Nắng nóng ở Đông Nam Á hiện tại chưa từng có tiền lệ, thời tiết sắp tới sẽ thế nào?

Nắng nóng ở Đông Nam Á hiện tại chưa từng có tiền lệ, thời tiết sắp tới sẽ thế nào?

Các nước Đông Nam Á đang trải qua những ngày nắng nóng liên tiếp, nóng ở mức độ mà các nhà khí tượng học gọi là có tính lịch sử và chưa từng có tiền lệ.
Nắng nóng ở Đông Nam Á hiện tại chưa từng có tiền lệ, thời tiết sắp tới sẽ thế nào?

Nắng nóng ở Đông Nam Á hiện tại chưa từng có tiền lệ, thời tiết sắp tới sẽ thế nào?

Các nước Đông Nam Á đang trải qua những ngày nắng nóng liên tiếp, nóng ở mức độ mà các nhà khí tượng học gọi là có tính lịch sử và chưa từng có tiền lệ.
Tìm thấy thanh kiếm khổng lồ dài 2,37m ở cố đô Nhật Bản

Tìm thấy thanh kiếm khổng lồ dài 2,37m ở cố đô Nhật Bản

Thanh kiếm được khai quật từ gò mộ Tomiomaruyama Kofun, Nhật Bản khiến giới khảo cổ ấn tượng vì độ dài và thiết kế chưa từng thấy trước đây.
Những viên bi của quỷ: Sự cân bằng bí ẩn của thiên nhiên nước Úc

Những viên bi của quỷ: Sự cân bằng bí ẩn của thiên nhiên nước Úc

Du khách đến nước Úc hẳn sẽ choáng ngợp trước khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ và độc đáo.
Bạn có biết vì sao Biển Chết siêu mặn?

Bạn có biết vì sao Biển Chết siêu mặn?

Biển Chết có độ mặn cao gấp gần 10 lần đại dương do nước bay hơi để lại muối tích tụ trong nước và lắng đọng dưới đáy hồ.