Đã tìm ra con đường người Chăm xưa đi vào Mỹ Sơn

Thứ Ba, Ngày 9 Tháng 4, 2024, 0:0Đăng bởi: Admin


 

Sau một tháng triển khai, dự án thăm dò khai quật khảo cổ học khu vực phía Đông tháp K khu di tích Mỹ Sơn (xã Duy Phú, Duy Xuyên) đã phát lộ nhiều thông tin quý giá, càng khẳng định lòng đất Mỹ Sơn vẫn còn nhiều bí ẩn chưa được giải mã.

Ngày 1/3/2024, dự án thăm dò khai quật khảo cổ học khu vực phía Đông tháp K do Ban quản lý Di sản văn hóa Mỹ Sơn phối hợp Viện Khảo cổ học (Bộ VH-TT&DL) chính thức triển khai, tổng diện tích 220m2 (diện tích thăm dò 20m2 và diện tích khai quật 200m2). Thời gian kéo dài 2 tháng (kết thúc ngày 29/4).


Dấu vết con đường nối từ tháp K vào trung tâm khu đền tháp Mỹ Sơn. (Ảnh: K.L).

 

Trên diện tích khai quật, bước đầu đã phát lộ nền móng của con đường đất dầm chặt (rộng 9m) dẫn vào quần thể di tích Mỹ Sơn.

Theo một cán bộ dự án, hiện chưa thể xác định chính xác tên gọi, chức năng của con đường hoặc chiều dài tận cùng bao nhiêu (cần tiếp tục nghiên cứu), nhưng giả thuyết về con đường chính mà người Chăm xưa đi vào Mỹ Sơn đã được củng cố chắc chắn.

“Mặc dù không phát hiện nhiều hiện vật nhưng quá trình khảo cổ cũng xuất hiện một số điểm lạ thường nên chúng tôi đang tiếp tục nghiên cứu, tìm cách lý giải. Dù vậy, có thể khẳng định đây là con đường chính đi vào trung tâm di tích Mỹ Sơn xưa chứ không phải con đường du khách đang đi hiện nay” - vị cán bộ này nói.


Các công nhân đang tiếp tục khai quật con đường vào trung tâm đền tháp Mỹ Sơn. (Ảnh: K.L).

 

Tháp K có niên đại khoảng thế kỷ 11-12, được xây dựng trên vùng đất phẳng rộng, cao ráo. Đây là ngôi tháp đơn lẻ nằm khá độc lập với các nhóm tháp khác. Qua khảo tả của các học giả Pháp đầu thế kỷ 20, tháp K như một cổng cửa mở theo hướng Đông – Tây và có tường gạch. Phù điêu gồm tượng 3 đầu 2 tay, có tượng sư tử, kiến trúc có 2 đầu hồi, không tìm thấy văn bia.

Nếu vào thung lũng Mỹ Sơn theo đường suối Khe Thẻ hoặc bằng đường bộ men theo bờ suối Khe Thẻ xưa thì công trình kiến trúc đầu tiên bắt gặp chính là tháp K. Vì nằm ở vị trí đặc biệt nên chức năng của tháp được các chuyên gia nhận định có thể đóng vai trò trạm đầu tiên đón tín đồ vào hành hương.

Năm 2016 - 2017, các chuyên gia Ấn Độ đã tiến hành thăm dò, khai quật, khảo cổ và trùng tu tháp K, quá trình này đã làm lộ rõ 2 tường bao của đường dẫn nằm phía Đông tháp K chạy vào các nhóm đền tháp chính trong thung lũng Mỹ Sơn. Quá trình thăm dò cũng phát hiện một số thành phần kiến trúc và mảnh gốm, tuy nhiên các chuyên gia Ấn Độ không tiếp tục khai quật thêm.


Việc phát hiện con đường chinh vào Mỹ Sơn của người Chăm xưa đã hé lộ nhiều bí ẩn về bố cục không gian tâm linh của khu di tích. (Ảnh: K.L).

 

Đầu tháng 8/2023 Ban Quản lý di sản văn hóa Mỹ Sơn phối hợp đoàn công tác Viện Khảo cổ do TS.Nguyễn Ngọc Quý chủ trì tiến hành mở 5 hố (mỗi hố có diện tích 4m2) khai quật thăm dò khu vực nhóm tháp K.

Tại khu vực phía Đông (phía sau) tháp K, phát hiện hai dấu tích tường bao phía bắc và phía nam của đường đi chạy dọc theo hướng Đông - Tây. Khu vực phía Tây (phía trước) của tháp K mở 3 hố thăm dò, phát hiện dấu tích móng đầm của con đường đi từ ngoài vào cửa tháp.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Chăm Lê Trí Công, căn cứ trên bố cục tổng thể Mỹ Sơn và tín ngưỡng người Chăm xưa, đây có thể là con đường hành lễ của giới tăng lữ, quý tộc, hoàng gia vường quốc Champa.

Cụ thể, điểm khởi đầu từ tháp K (tháp cổng - mandapa) và kết thúc tại nhóm tháp F hoặc E. Từ đây, sẽ tiếp tục có thêm những con đường khác qua nhóm G, A, B, C, D và có thể ra H giáp vòng theo chiều kim đồng hồ (mặc dù nhóm H còn nhiều vấn đề cần nghiên cứu thêm).

“Con đường này có thể có trước thế kỷ 11 - 12 (niên đại tháp K) tuy nhiên người Chăm đã gia cố mở rộng ổn định như chúng ta thấy ngày nay”, ông Lê Trí Công phỏng đoán.


Người Chăm hành lễ cúng thần tại Mỹ Sơn. (Ảnh: K.L).

 
Mỹ Sơn được người Chăm bắt đầu xây dựng từ thế kỷ IV và liên tục được bổ sung thêm các ngôi tháp lớn nhỏ trong nhiều thế kỷ sau đó, quá trình này chỉ kết thúc khi vùng đất phía bắc sông Thu Bồn sát nhập vào lãnh thổ Đại Việt (1306).

Từ đầu thế kỷ XX, khi các nhà khoa học Pháp đến Mỹ Sơn nghiên cứu đã phát hiện nơi đây còn 68 công trình kiến trúc phân bố thành 8 cụm, mỗi cụm có một đền tháp chính và các đền tháp phụ trợ phân bố ở trung tâm thung lũng đường kính khoảng 2km, trục chính là suối Khe Thẻ

Với việc phát lộ vết tích con đường dẫn vào trung tâm di tích càng khẳng định nhiều bí ẩn về Mỹ Sơn vẫn còn nằm trong lòng đất và con đường hành lễ tại khu vực tháp K chỉ là một trong số đó.


Dưới lòng đất Mỹ Sơn còn nhiều bí ẩn cần được tiếp tục nghiên cứu thăm dò. (Ảnh: K.L).

Năm 2019 quá trình khảo cổ thăm dò vị trí khu vực Nhà đôi (cách vùng lõi di tích khoàng 300m) cũng đã phát hiện dấu vết công trình dân dụng của người Chăm xưa. Xa hơn vào năm 2006 các chuyên gia Viện Khảo cổ cũng phát hiện rất nhiều vật kiến trúc bằng đá khu vực rìa suối Khe Thẻ (phía Đông tháp D1, D2) càng minh chứng cho nhận định Mỹ Sơn còn nhiều bí ẩn.

Ông Nguyễn Công Khiết - Phó Giám đốc phụ trách Ban quản lý Di sản văn hóa Mỹ Sơn cho biết, sau khi dự án kết thúc, đơn vị sẽ đề xuất các cấp ngành liên quan tiếp tục khai quật con đường đến khu vực E, F để làm sáng tỏ hơn vai trò chức năng của con đường, hướng tới bảo tồn, phát huy giá trị, phục vụ du khách tham quan.




Văn hóa Việt

Tại sao lại cần Xuất hành đầu năm trong ngày Tết Việt?

Tại sao lại cần Xuất hành đầu năm trong ngày Tết Việt?

trong văn hóa Tết nguyên đáng ở Việt Nam! Người dân Việt rất quan trọng phong tục xuất hành đầu năm mới bạn có bao giờ tìm hiểu tại sao chưa?
Thị xã duy nhất của Việt Nam được mệnh danh là vùng đất ‘một ấp sinh hai vua’

Thị xã duy nhất của Việt Nam được mệnh danh là vùng đất ‘một ấp sinh hai vua’

Ở nước ta có nhiều thị xã nhưng đây là thị xã duy nhất trực thuộc thành phố.
Tìm hiểu về tục tắm lá mùi chiều 30 Tết

Tìm hiểu về tục tắm lá mùi chiều 30 Tết

Tục tẩy trần đêm tất niên - (tắm nước lá mùi già) được hầu hết người Việt áp dụng từ xa xưa đến nay, từ đời này qua đời khác. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể tắm được với nước mùi già.

Văn hóa thế giới

Tại sao các tượng cổ Hy Lạp thường có của quý bé một cách khiêm tốn?

Tại sao các tượng cổ Hy Lạp thường có của quý bé một cách khiêm tốn?

Không chỉ các bức tượng cổ Hy Lạp mà ngay cả các bức tượng nam giới thời kỳ Phục Hưng cũng đều mang một đặc điểm chung.
Hàng loạt mộ nữ chiến binh Amazon 4.000 tuổi lộ diện ở Tây Á

Hàng loạt mộ nữ chiến binh Amazon 4.000 tuổi lộ diện ở Tây Á

4.000 năm trước, một bộ tộc nữ chiến binh như bước ra từ thần thoại đã tồn tại trong thực tế, nhưng là ở châu Á.
Khai quật 63 ngôi mộ cổ, hé lộ tục hỏa táng thời kỳ đồ đá mới

Khai quật 63 ngôi mộ cổ, hé lộ tục hỏa táng thời kỳ đồ đá mới

Các nhà khảo cổ ở Pháp đã khai quật một địa điểm thời kỳ đồ đá mới chứa 63 ngôi mộ và hàng trăm công trình kiến trúc cũng như hiện vật sở hữu của con người trong khoảng 4.000 năm.

Di sản văn hóa

Lào khai quật tượng Phật 1000 năm tưởi ở sông Mê Kông

Lào khai quật tượng Phật 1000 năm tưởi ở sông Mê Kông

Vì sao người ta dự đoán 1.000 năm tuổi? tượng Phật và các đồ vật cổ đã được tìm thấy trong bãi cát, nằm giữa sông Mê Kông (phần thuộc Lào)
Khai quật tàn tích La Mã 1.700 năm tuổi trên đỉnh suối thiêng

Khai quật tàn tích La Mã 1.700 năm tuổi trên đỉnh suối thiêng

Các nhà khảo cổ học ở Pháp đã khai quật được tàn tích thời La Mã của một hồ nước và bức tường bao quanh một con suối nước ngọt tự nhiên.
Phát hiện gây sửng sốt trong dinh thự tổng thống đầu tiên của Mỹ

Phát hiện gây sửng sốt trong dinh thự tổng thống đầu tiên của Mỹ

Chuyên gia phát hiện những trái cherry hàng thế kỷ được bảo quản tốt một cách đáng kinh ngạc trong 2 chai thủy tinh cất giữ trong ngôi nhà lịch sử ở Virginia của George Washington.

bạn có thể quan tâm đến

bài viết mới nhất

Các trường hợp nào bị tạm hoãn xuất cảnh? Thời gian bao lâu?

Các trường hợp nào bị tạm hoãn xuất cảnh? Thời gian bao lâu?

Luật sư Hoàng Thị Hương Giang, Đoàn luật sư TP. Hà Nội cho biết, theo quy định tại khoản 7 Điều 2 Luật xuất cảnh nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 thì tạm hoãn xuất cảnh là việc dừng, không được xuất cảnh có thời hạn đối với công dân Việt Nam.
Hạt sen nấu thứ này ngon lại bổ dưỡng khí huyết dồi dào

Hạt sen nấu thứ này ngon lại bổ dưỡng khí huyết dồi dào

Nói là món ăn trường sinh bất lão thì cường điệu nhưng không thể không thừa nhận, hạt sen đúng là một báu vật, vị rất thơm và ngon, có thể chế biến thành nhiều món như canh hạt sen, cháo hạt sen, chè hạt sen
Tham quan 2 bản du lịch cộng đồng hấp dẫn ở Điện Biên

Tham quan 2 bản du lịch cộng đồng hấp dẫn ở Điện Biên

Những bản du lịch cộng đồng hấp dẫn khi đến Điện Biên là: Bản Tả Kố Khừ; Bản Che Căn; Bản Mển.
Chủ kênh YouTube: Ẩm thực mẹ làm được vào Forbes 30 Under 30 châu Á

Chủ kênh YouTube: Ẩm thực mẹ làm được vào Forbes 30 Under 30 châu Á

Ngày 16/5, tạp chí Forbes công bố danh sách 30 Under 30 Asia 2024, gồm những nhân vật dưới 30 tuổi tại châu Á có thành tích nổi bật trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
Nhóm phụ nữ dừng xe nhảy nhót trước đầu ô tô ở Đà Lạt

Nhóm phụ nữ dừng xe nhảy nhót trước đầu ô tô ở Đà Lạt

Theo thông tin từ Báo Người la động, khoảng 13h45 ngày 17/5, theo camera hành trình của một ô tô lưu thông trên đường Hoa Phượng Tím thuộc Khu du lịch quốc gia hồ Tuyền Lâm (TP.Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng)
Hiện tại, 9 người bị sóng cuốn, 2 người tử vong, 1 mất tích ở biển Đà Nẵng

Hiện tại, 9 người bị sóng cuốn, 2 người tử vong, 1 mất tích ở biển Đà Nẵng

Ngày 19/5, Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng thông tin về vụ đuối nước khi tắm biển khiến 2 người tử vong, 1 người mất tích trên địa bàn.